Mogelijk tijdelijke opvang asielzoekers in Oosterbeek

Hoe verloopt het proces? 

Het COA heeft ons 1 december 2025 formeel gevraagd om de opvang mogelijk te maken. Wij onderzoeken nu onder welke voorwaarden opvang mogelijk is. We gaan daarvoor in gesprek met omwonenden, belanghebbenden en de gemeenteraad. Daarna neemt het college van burgemeester en wethouders een voorlopig besluit. 

Dit voorlopige besluit wordt voorgelegd aan de gemeenteraad. De raad kan dan wensen en bedenkingen meegeven. Het college van burgemeester en wethouders neemt het definitieve besluit. Daarbij geeft het college aan wat er met de wensen en bedenkingen is gebeurd.  

Na het definitieve besluit blijft het COA samen met de gemeente in gesprek met omwonenden en belanghebbenden. 

Welke stappen zijn al genomen?

• Op 12 januari en 19 januari 2026 waren er informatiebijeenkomsten voor bewoners van de Valkenburcht, en voor omwonendeninwoners en belanghebbenden.
• Op 13 januari was er een raadsontmoeting om de gemeenteraad te informeren,

Welke stappen worden nog genomen? 

• Februari 2026: de gemeente en COA stellen de eerste versie van de bestuursovereenkomst op. Inbreng van inwoners en andere betrokkenen wordt hierin meegenomen en afgewogen.
• In de bestuursovereenkomst komen afspraken over communicatie, participatie, rollen, tijdsduur en de mogelijke plaatsing van statushouders vastgelegd. Ook afspraken over veiligheid komen in de bestuursovereenkomst.
• Februari 2026: het college van burgemeester en wethouders neemt een voorlopig besluit. 
• De gemeenteraad geeft wensen en bedenkingen mee. 
• Maart 2026: het college van burgemeester en wethouders neemt een definitief besluit over het aangaan de bestuursovereenkomst.

Vergunning

Het COA heeft een omgevingsvergunning nodig om dit tijdelijk gebruik mogelijk te maken. De gemeente heeft straks bij de uiteindelijke vergunningaanvraag een toetsende rol (net als bij andere partijen die vergunningen moeten aanvragen).

Als die vergunningsprocedure is doorlopen, vinden nog kleine bouwwerkzaamheden plaats en wordt het pand ingericht. Dat duurt ongeveer 6 maanden. Daarna kan de opvanglocatie open. We weten nog niet wanneer de eerste bewoners in de opvanglocatie gaan wonen.

Sluiting van de opvanglocatie

Over 3 of 5 jaar sluit de opvanglocatie. De nieuwbouwplannen blijven het doel voor deze plek. Het werk daaraan gaat ondertussen gewoon door. Daarover leest u meer op www.valkenburcht.com. 

Hebben bewoners nog invloed? Of staat het besluit al vast? 

Er is nog niets besloten. Als gemeente betrekken we onze inwoners in een vroeg stadium. Direct nadat het COA het verzoek voor tijdelijke opvang bij de gemeente deed, hebben we omwonenden, belanghebbenden en de gemeenteraad geïnformeerd en uitgenodigd voor de bijeenkomsten van 12 en 13 januari 2026. Alle vragen die inwoners hebben gesteld en de opmerkingen die ze hebben gedeeld, worden meegenomen in de besluitvorming.

Met het COA maken we afspraken over wat er nodig is om een opvanglocatie goed in de buurt te laten passen, bijvoorbeeld op het gebied van veiligheid. Die afspraken zetten we in de bestuursovereenkomst.

Als de locatie opengaat, komt er een omwonendenoverleg, waarin bewoners van De Valkenburcht, omwonenden en belanghebbenden praten met het COA, de gemeente en de politie over wat er goed gaat en beter kan tijdens de opvang.

Over twee maanden zijn de verkiezingen. Waarom neemt de gemeente nu al een besluit?

In september heeft de gemeenteraad nieuw beleid vastgesteld. We onderzoeken nu de mogelijkheid én de voorwaarden voor een tijdelijke opvang, omdat het COA ons hierover heeft benaderd in december. Dit onderzoek en de besluitvorming horen bij het uitvoeren van dat beleid. Dit proces kent zijn eigen stappen met participatie en afwegingen. We willen dit niet een half jaar stilleggen vanwege de komende gemeenteraadsverkiezingen.

Er is landelijk een tekort aan opvangplekken voor asielzoekers. Het COA is altijd op zoek naar locaties. Gemeente Renkum moet ook opvangplekken bieden. Dat is bepaald in de Spreidingswet. Onze taakstelling is 150 plekken.  

De gemeenteraad heeft in het beleidskader Samen leven in verbinding afgesproken om opvang te bieden naar draagkracht. Als er 230 asielzoekers in De Valkenburcht komen, voldoet Renkum ruim aan de wettelijke taakstelling en vangen we op naar draagkracht. 

In het beleidskader staat ook dat de locaties voor opvang het liefst in een rustige omgeving zijn, maar wel dichtbij voorzieningen zijn en ruimte bieden voor ontmoeting en verbinding. De Valkenburcht voldoet daaraan.

Waarom De Valkenburcht? 

De Valkenburcht wordt herontwikkeld, maar totdat dat kan beginnen, staat een deel van De Valkenburcht leeg (de oostvleugel). Dat maakt deze locatie geschikt voor opvang, zonder ingrijpende verbouwing. 

Het COA heeft namelijk een ruimte nodig die groot genoeg is om binnen en buiten te kunnen wonen en leven. Ook moet het binnen bereik zijn van bijvoorbeeld scholen, winkels en openbaar vervoer.

Hoe wordt De Valkenburcht aangepast?

De oostvleugel van De Valkenburcht wordt aangepast om geschikt te maken als tijdelijke opvanglocatie. Het opvanggedeelte is straks afgesloten van de rest van De Valkenburcht. De opvanglocatie krijgt een eigen, aparte ingang. Bij de ingang komt een receptie, waar 24 uur per dag en 7 dagen per week twee beveiligers zitten. Er is ook een eigen buitenruimte.

Er zijn appartementen voor 3,4 of 5 personen. De bewoners kunnen zelf koken en er komen gemeenschappelijke woonkamers.

Waarom geen kleinere locaties?

Het COA geeft aan dat er 230 plekken nodig zijn om de opvang financieel haalbaar te maken. 

Het COA is altijd op zoek naar geschikte locaties en gaat daarover in gesprek met eigenaren van mogelijke locaties. Het initiatief hiervoor ligt dus ook bij het COA. De gemeente heeft hierin geen actieve rol, maar denkt wel mee. Het COA bepaalt of een locatie geschikt is of niet.

Er zijn op dit moment geen opvanglocaties voor kleine aantallen asielzoekers in beeld. Voor het COA is een locatie voor 230 asielzoekers al relatief klein.

Welke voorzieningen biedt de noodopvang aan de asielzoekers? 

Tijdelijke opvang kan het COA alleen goed organiseren als deze locatie in de buurt van een regulier azc is. Renkum werkt daarin samen met Wageningen.

Een opvanglocatie biedt basisvoorzieningen aan asielzoekers, zoals slaapruimtes, sanitair, kookgelegenheden. Medische zorg wordt – als de opvanglocatie er komt – geregeld vanuit locatie Wageningen. Ook worden er ook educatieve en recreatieve activiteiten georganiseerd om de bewoners te ondersteunen en te laten integreren.

Kunnen de leegstaande appartementen niet op een andere manier gebruikt worden? Voor jongeren, starters of statushouders? Of een combinatie daarvan met asielopvang?

-          Dat is in eerste instantie aan de eigenaar van de panden en de herontwikkelaar, de Valkenburcht Beheer BV.

-          Wat het ingewikkelder maakt, is dat de Valkenburcht niet een normale flat is, maar een serviceflat – bedoeld voor ouderen en inclusief bijpassende services. Dat betekent dus ook dat het niet ‘zomaar’ leegstand is. De gemeente onderzoekt wel wat we in meer algemene zin tegen leegstand kunnen doen.

Kunnen de leegstaande appartementen niet op een andere manier gebruikt worden? Voor jongeren, starters of statushouders? Of een combinatie daarvan met asielopvang?

Hoe de appartementen gebruikt worden, is in eerste instantie aan de eigenaar van de panden en de herontwikkelaar, de Valkenburcht Beheer BV.

Wat het ingewikkelder maakt, is dat de Valkenburcht niet een normale flat is, maar een serviceflat – bedoeld voor ouderen en inclusief bijpassende services. Dat betekent dus ook dat het niet ‘zomaar’ leegstand is. De gemeente onderzoekt wel wat we in meer algemene zin tegen leegstand kunnen doen.

Dat weten we nog niet. Alle asielzoekers die we in Nederland opvangen, zijn eerst in het aanmeldcentrum in Ter Apel geweest. Uit welk land iemand komt maakt daarvoor niet uit. Vanuit Ter Apel wordt in principe iedereen verdeeld over de opvanglocaties in Nederland. Daarbij let het COA wel op dat de hoeveelheid mensen uit veilige landen ook goed verdeeld wordt.

Het COA probeert een mix van gezinnen, alleenstaande mannen en alleenstaande vrouwen te huisvesten. 

Blijven de asielzoekers in onze gemeente wonen? 

De asielzoekers wonen tijdelijk in de opvang. Na afloop van hun asielprocedure blijven degenen die een verblijfsvergunning krijgen, de statushouders, in de opvang wonen, totdat er voor hen een huis is in Nederland (als ze zelf nog niets hebben gevonden).

We proberen wel afspraken te maken met het COA om ervoor te zorgen dat asielzoekers die al familie met een verblijfsvergunning in Renkum of omliggende gemeenten hebben hier in de tijdelijke opvang kunnen verblijven. Dan kan hun inburgering sneller starten, dat vinden we belangrijk.

Wat kost tijdelijke opvang? Wat vraagt dit van de gemeente?

In principe draagt het COA alle kosten voor de opvang en zorg voor de bewoners van de locatie. Voor zover er een beroep op de voorzieningen van de gemeente wordt gedaan (denk aan onderwijs), is daarvoor ruimte binnen bestaande budgetten. Als de opvang er komt, kost dat de gemeente niets extra. 

Alle vergoedingen die de gemeente krijgt voor de opvang van asielzoekers, zetten we daarvoor in. De opvang levert de gemeente niets extra’s op.

Vangen we meer op dan we als gemeente verplicht zijn?

Onze wettelijke taak volgens de Spreidingswet is de opvang van 150 asielzoekers per jaar. Dat was eerst 185. Dus ja, 230 zou meer zijn dan onze wettelijke taak. Het COA geeft aan dat dat aantal nodig is om deze locatie goed te kunnen gebruiken. Ook het beleidskader dat de gemeenteraad heeft vastgesteld, geeft aan dat we meer kunnen en willen doen dan alleen dat wat verplicht is: we willen opvangen naar draagkracht. 

We onderzoeken nog of het misschien ook mogelijk is om minder dan 230 asielzoekers op te vangen op deze locatie. Het aantal staat nog niet vast.

Hoe wordt er geregeld zodat het veiligheid is in en rondom de opvanglocatie? 

Wij nemen signalen van inwoners serieus. Het COA werkt daarom samen met lokale instanties, zoals de politie, om de veiligheid in en rondom een opvanglocatie te regelen. Er is altijd beveiliging aanwezig. De gemeente en de politie overleggen regelmatig over eventuele signalen van omwonenden. Dat is bij de opvanglocatie aan de Nico Bovenweg ook erg goed gegaan. 

Het veiligheidsplan wordt opgesteld met advies van de politie. Meldingen uit de buurt worden geregistreerd. In het veiligheidsoverleg bespreekt het COA die meldingen met de politie en de gemeente. Het COA kan maatregelen nemen, met waarschuwingen, boetes en verplaatsingen naar andere locaties bij ernstige overlast.

Kijk voor wat het COA doet en kan op www.coa.nl/nl/veiligheid-en-rond-azcs.

Moet ik mij zorgen maken om mijn veiligheid? 

De gemeente Renkum, politie en het COA hebben een goede samenwerking, ervaring met opvanglocaties en met het gezamenlijk aanpakken van eventuele problemen. De gemeente wil ook nu samen met het COA goede afspraken maken met alle bewoners, omwonenden en belanghebbenden van De Valkenburcht. Tijdens de informatiebijeenkomsten hebben inwoners aangegeven waar behoefte aan is. Dat nemen we mee in het veiligheidsplan.

Uit landelijke ervaringen blijkt dat bijna alle bewoners van een opvanglocatie zich netjes aan de regels houden. Voor bewoners die overlast veroorzaken, kan het COA maatregelen nemen.

Voor de routes naar de nabijgelegen sportvelden is ook extra aandacht. Als het nodig is, worden daar ook maatregelen getroffen.

Er is ook extra aandacht voor de veiligheid van de bewoners van De Valkenburcht.

Welke regels gelden er voor asielzoekers in de openbare ruimte?

Asielzoekers zijn vrij om ook buiten de opvanglocatie te zijn. Dat doen ze vaak met de fiets of het openbaar vervoer. Wanneer bewoners buiten de opvanglocatie zijn, moeten ze zich, net als alle andere groepen, houden aan de regels en afspraken die gelden in de openbare ruimte. Wanneer individuen of groepen, van welke samenstelling dan ook, zich niet aan de regels houden zal het openbaar gezag van de gemeente hier tegen optreden.

Hoe kunnen ook bewoners zich veilig voelen?

De afspraken die de gemeente en het COA maken over veiligheid zijn er ook om de bewoners te beschermen. Verder heeft het COA veel aandacht voor de veiligheid van de bewoners.

Er is nog geen besluit genomen. De informatie hieronder delen we alvast zodat u weet wat er kan gebeuren.

Kunnen de asielzoekers ook werken?

Vanaf 1 januari 2024 is het toegestaan dat asielzoekers (betaald) mogen werken. Dit wordt vanuit het COA ook gestimuleerd. Dit draagt bij aan een betere integratie en het leren van de Nederlandse taal.

Hoe worden jongeren bezig gehouden?

Naast onderwijs is er aanbod van educatieve activiteiten (bijvoorbeeld OV-training, verkeerslessen, kooklessen, voorlichting) en recreatieve activiteiten (sport en cultuur). De activiteiten worden door mentoren van het COA georganiseerd. Dat kan ook in samenwerking met organisaties in de omgeving en vrijwilligers. Door in gesprek te gaan, te verbinden met elkaar kan hierin ook een samenwerking met de lokale gemeenschap tot stand komen. 

Naar welke school gaan de kinderen uit de opvanglocatie?

De kinderen gaan, afhankelijk van de leeftijd, naar de Taalklas op de Bernulphusschool in Oosterbeek of naar de internationale schakelklas (ISK) in Arnhem of Wageningen. Meer informatie leest u op de website van het COA.  

Als de jongeren 18 zijn, mogen/kunnen ze dan nog naar school?

Ja, ook jongeren van 18 jaar of ouder kunnen gebruik maken van de studiemogelijkheden die ons land biedt. Dit geldt voor statushouders.

Wat doen de bewoners van de opvanglocatie?

Het is belangrijk dat bewoners van de opvanglocatie zo snel mogelijk actief zijn in de samenleving. Dat is zowel goed voor de gemeenschap als voor de bewoners zelf. Daarom heeft het COA Meedoenbalies. Alle bewoners van een opvanglocatie kunnen zich hiervoor aanmelden. Ongeacht de status van hun procedure.

Dankzij de Meedoenbalies komen de bewoners via bijvoorbeeld betaald werk of vrijwilligerswerk in contact met de samenleving. Zo hebben ze een actieve rol en zinvolle dagbesteding. Veel voorkomende vrijwilligersactiviteiten zijn: koken en uitserveren bij wijkdiners, helpen bij sportevenementen zoals water uitdelen, groenbeheer, en zwerfafval opruimen met buurtgenoten.

• Meedoenbalies
• Dagelijkse activiteiten in en rond de opvanglocatie

Het COA zet zich in om zoveel mogelijk zinvolle dagbesteding te verzorgen voor de asielzoekers. Onderdeel daarvan is ook dat de samenwerking wordt gezocht met plaatselijke initiatieven, sportclubs, Vluchtelingenwerk, etcetera.  

We hebben gelukkig veel positieve ervaringen als het gaat om samenwerking tussen inwoners van Renkum en de voormalige opvanglocatie aan de Nico Bovenweg in Oosterbeek. Voorbeelden van initiatieven zijn samen koken, helpen met de taal en wandelen. Renkum voor Elkaar zal, wanneer de opvanglocatie er daadwerkelijk komt, de verbindingen leggen waardoor lokale initiatieven en de asielzoekers elkaar kunnen vinden. Zo kunnen we de vluchtelingen die hier komen, samen een warm welkom geven. 

Het COA werkt samen met organisaties als Vluchtelingenwerk Nederland en het Rode Kruis. Meer informatie staat op de website van het COA. Als er een locatie is, maakt het COA een mailadres aan voor die locatie.

Renkum voor Elkaar coördineert straks het vrijwilligerswerk op en rond de locatie. Op dit moment is nog niet bekend waar u zich als vrijwilliger kunt aanmelden. Zodra dat bekend is, komt die informatie op deze website.

Zijn er connecties met verenigingen?

De opvanglocatie aan de Nico Bovenweg had al verschillende contacten. Bewoners van de opvanglocatie deden bijvoorbeeld mee aan sport- en wandelactiviteiten. Wanneer er in de Valkenburcht een nieuwe tijdelijke opvang komt, gaat het COA opnieuw in gesprek met verschillende (sport)verenigingen om te kijken welke activiteiten mogelijk zijn. Renkum voor Elkaar ondersteunt daarbij activiteiten die worden georganiseerd door bewoners van het AZC en inwoners uit Renkum. Het COA en Renkum voor Elkaar stemmen dit onderling met elkaar af.

Hoe kan ik meedenken of meehelpen bij een (toekomstige) opvanglocatie? 

De gemeente en het COA vinden het heel belangrijk dat inwoners betrokken zijn bij de komst van een mogelijke noodopvang in de gemeente. Wanneer u mee wilt praten over de voorwaarden van een mogelijke opvanglocatie en de verbinding met de lokale gemeenschap kunt u dat ons laten weten via nieuwkomers@renkum.nl.  

Er zijn ook veel inwoners in de gemeente Renkum die graag willen helpen bij opvang en integratie. Bijvoorbeeld als vrijwilliger of met goede ideeën en initiatieven. U kunt zich straks melden bij Renkum voor Elkaar.

Waar is de meeste behoefte aan (kleding, spullen, fietsen, activiteiten, taallessen, etc.)?

Met meubels en kleding kan het azc zelf niets. Die kunt u het beste naar kringloopwinkels brengen. Opvanglocaties hebben daar vaak goede contacten mee.​​​ Voor het doorgeven van andere spullen zoals fietsen of boeken kunt u het beste straks het azc benaderen of Renkum voor Elkaar. Aan fietsen is op de meeste azc's altijd behoefte.

Zie ook de website van het COA over donaties.

Als u vragen of suggesties heeft, stuur dan een bericht naar nieuwkomers@renkum.nl.