Onderzoek naar toekomstscenario’s en bestuurskracht

De afgelopen periode zijn we in gesprek geweest met de Provincie Gelderland over een onderzoek naar perspectieven voor een toekomstbestendige gemeente Renkum.

Renkum is een mooie gemeente en dat willen we ook graag zo houden. Helaas staat het voorzieningenniveau al enkele jaren onder druk. Er zijn meerdere oorzaken voor het ontstaan van deze situatie. Een belangrijke is dat de bijdrage die we als gemeente van het Rijk krijgen te laag is voor de (wettelijke) taken die we daarvoor moeten uitvoeren.

De afgelopen jaren hebben we bezuinigingsmaatregelen en inkomensverhoging, door onder andere het verhogen van de onroerendzaakbelasting, ingezet om onze financiële situatie te verbeteren. Dat heeft geleid tot een voorlopig sluitende meerjarenbegroting, maar heeft grote invloed gehad op het voorzieningenniveau in onze dorpen en de reserves van de gemeente. Ook zijn de perspectieven voor de toekomst minder positief.

We gaan de komende jaren te maken krijgen met een flink aantal risico’s. Wij krijgen er taken bij op het gebied van Beschermd Wonen en het uitvoeren van de Omgevingswet. Het Rijk wil de bijdrage aan de gemeenten – het ‘gemeentefonds’ – herverdelen. Die herverdeling lijkt nadelig uit te gaan pakken voor Renkum. Daarnaast blijven we zorgen houden over de kosten van jeugdzorg en andere maatschappelijke ondersteuning.

Voor ons is in ieder geval duidelijk dat zonder duidelijke veranderingen de bestuurskracht en financiële onafhankelijkheid van de gemeente afnemen, en de dienstverlening aan onze inwoners verder daalt. Dat is iets wat we als gemeenteraad en college van burgemeester en wethouders niet willen en laten gebeuren.

Onderzoek naar toekomstscenario’s en bestuurskracht

De afgelopen periode zijn we in gesprek geweest met de Provincie Gelderland over een onderzoek naar perspectieven voor een toekomstbestendige gemeente Renkum. Met toekomstbestendig bedoelen we dat we genoeg veranderkracht hebben om in te kunnen spelen op economische, maatschappelijke, organisatorische en politieke ontwikkelingen, en het meest belangrijk, dat we minimaal het huidige dienstverlening- en voorzieningenniveau voor onze inwoners kunnen garanderen. Het onderzoek dat wordt uitgevoerd met hulp van een extern adviesbureau moet de volgende vragen gaan beantwoorden:

  • Wat zijn de voorwaarden voor een toekomstbestendige organisatie en bestuur gelet op de opgaven waar Renkum voor staat?
  • Welke aanpassingen zijn noodzakelijk om aan deze voorwaarden te voldoen? We houden op dit moment alle opties open: van alles zelf doen, tot (intensieve) samenwerking of zelfs gemeentelijke herindeling.
  • Wat zijn de gevolgen van de verschillende opties voor onze inwoners, het bestuur, en de gemeentelijk organisatie?

Versterken van de bestuurscultuur

Daarnaast willen we ook werken aan onze bestuurscultuur. De gemeenteraad, het college en de gemeentelijke organisatie hebben gezamenlijk vastgesteld dat de inhoudelijke samenwerking en communicatie verbeterd kan worden. Onder begeleiding van een onafhankelijk procesbegeleider gaan we aan de slag met verschillende thema’s, zoals het ophalen van beelden over de gewenste samenwerking, de rolneming van alle betrokken partijen, en afspraken over het verstrekken van informatie.

Vervolg en provinciale subsidie

Het voorstel om te starten met de trajecten voor bestuurskracht en bestuurscultuur wordt in maart 2021 voor een formeel besluit voorgelegd aan de gemeenteraad. Nadat de gemeenteraad heeft ingestemd, worden de betrokken adviesbureaus gevraagd om voorstellen te doen voor de definitieve opdrachtformulering en de uitvoering.

Uiteraard zijn er kosten aan beide trajecten verbonden. Op basis van de gesprekken met de Provincie Gelderland hebben we de verwachting dat de Provincie via een subsidie een grote financiële bijdrage zal leveren. Het gemeentelijk aandeel in de kosten wordt meegenomen in de Voorjaarsnota 2021.